ଶରୀର, ମନ ଓ ଆତ୍ମାକୁ ନିର୍ମଳ ଏବଂ ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ କରିବାର ତପସ୍ୟା ହେଉଛି ନବରାତ୍ରି!
ନବରାତ୍ରି ଶବ୍ଦଟି ନଅଟି ବିଶେଷ ରାତିକୁ ବୁଝାଏ। ଏହି ସମୟରେ, ଶକ୍ତିଙ୍କର ନଅଟି ରୂପକୁ ପୂଜା କରାଯାଏ, କାରଣ “ରାତ୍ରି” ଶବ୍ଦଟି ସିଦ୍ଧିର ପ୍ରତୀକ। ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ ଋଷି ଏବଂ ସନ୍ଥମାନେ ଦିନ ଅପେକ୍ଷା ରାତିକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ ଦୀପାବଳି, , ଶିବରାତ୍ରି ଏବଂ ନବରାତ୍ରି ଭଳି ପର୍ବଗୁଡ଼ିକ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ ରାତିରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ନବରାତ୍ରି ସମୟରେ, ଲୋକମାନେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଏବଂ ମାନସିକ ଶକ୍ତି ସଂଗ୍ରହ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଉପବାସ, ସଂଯମ, ପୂଜା, ଯଜ୍ଞ, ଭଜନ, ଏବଂ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ ପାଳନ କରନ୍ତି।
ଏହା ମଧ୍ୟ ଏକ ସର୍ବସ୍ୱୀକୃତ ବୈଜ୍ଞାନିକ ସତ୍ୟ ଯେ ରାତିରେ ପ୍ରକୃତିର ଅନେକ ଶବ୍ଦ ଶାନ୍ତ ହୋଇଥାଏ। ଆମର ଋଷିମୁନିମାନେ ଆଜିକୁ ପ୍ରାୟ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ପ୍ରକୃତିର ଏହି ବୈଜ୍ଞାନିକ ରହସ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଜାଣିଥିଲେ। ରାତିରେ ଶବ୍ଦ କଲେ ତାହା ବହୁ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଣାଯାଏ। ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି, ଦିନର କୋଳାହଳ ତୁଳନାରେ ରାତିରେ ପରିବେଶ ଅଧିକ ଶାନ୍ତ ରହେ। ଏହା ମଧ୍ୟ ଏକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ତଥ୍ୟ ଯେ, ରାତିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କିରଣର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ଶବ୍ଦ ଓ ରେଡିଓ ତରଙ୍ଗର ପ୍ରସାରଣରେ ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ।
ନବରାତ୍ରି ପଛରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଆଧାର ହେଉଛି ଯେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚାରିପାଖରେ ପୃଥିବୀର ପରିକ୍ରମଣ ସମୟରେ ବର୍ଷକୁ ଚାରୋଟି ସଂଯୋଗ ହୋଇଥାଏ, ଯେଉଁଥିରୁ ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ନବରାତ୍ରି ମାର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ବୃତ୍ତାକାର ସଂଯୋଗ ସମୟରେ ପଡ଼ିଥାଏ। ଏହି ସମୟରେ ଜୀବାଣୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥାଏ। ଋତୁକାଳୀନ ସଂଯୋଗ ସମୟରେ ଶାରୀରିକ ଅସୁସ୍ଥତା ପ୍ରାୟତଃ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ତେଣୁ, ନବରାତ୍ରି ହେଉଛି ସୁସ୍ଥ ରହିବା, ଶରୀରକୁ ପବିତ୍ର କରିବା ଏବଂ ଏକ ପବିତ୍ର ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁସ୍ଥ ଶରୀର, ମନ ଏବଂ ଆତ୍ମାକୁ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଏହି ସମୟରେ ଅନୁସରଣ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା।
ପ୍ରକୃତି ହେଉଛି ପୃଥିବୀର ମୂଳ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦିଏ। ଏହା ପାଳନକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ବିନାଶକାରୀ । ଯେତେବେଳେ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଆସେ, ଏହି ସମାନ ପ୍ରକୃତି, ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଏବଂ ନାମରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ଦୂର କରନ୍ତି, ଅଧର୍ମକୁ ଦୂର କରନ୍ତି ଏବଂ ନିଜ ବାସସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ପୁଣ୍ୟକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି। ଆମେ ଏହି ମାତୃଶକ୍ତିକୁ ଦୁର୍ଗା, ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାମରେ ଜାଣୁ।
ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଗୋଟିଏ ଦେବୀଙ୍କ ଅଂଶ ଏବଂ ରୂପ। ଏହି କାରଣରୁ ସେହି ନିରାକାର ଶକ୍ତିକୁ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଏବଂ ନାମରେ ତାଙ୍କର ରାତ୍ରି ରୂପରେ ପୂଜା କରାଯାଏ।
ନବଦୁର୍ଗା ପ୍ରକୃତରେ ନଅଟି ଔଷଧ, ଏହା ଦୁର୍ଗାକବଚରେ ଲେଖାଯାଇଛି – ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତି ଅନୁସାରେ, ଶୈଳପୁତ୍ରୀ (ହରଡ଼ ),ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ (ବ୍ରାହ୍ମୀ), ଚନ୍ଦ୍ରଘଣ୍ଟା ( ଧନିଆ),କୁଷ୍ମାଣ୍ଡା (ପାଣିକଖାରୁ), ସ୍କନ୍ଦମାତା (ଅଳସୀ), କାତ୍ୟାୟନୀ ( ଅମ୍ବାଡ଼ା), କାଳରାତ୍ରି (ନାଗଦୋନୀ), ମହାଗୌରୀ (ତୁଳସୀ), ସିଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀ (ଶତାବରୀ) ଏହା ବୁଦ୍ଧି ଓ ବିବେକ ବୃଦ୍ଧି କରେ। ଏହା ଶରୀରକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ସହ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ କ୍ଷମତାକୁ ଅନେକ ଗୁଣ ବଢ଼ାଇ ଦେଇଥାଏ।
ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ, ଏହି ନଅଟି ଔଷଧ ମଣିଷର ପ୍ରତ୍ୟେକ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା କରେ ଏବଂ ତାକୁ ସୁସ୍ଥ କରିଥାଏ। ତେଣୁ, ମଣିଷ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ପୂଜା କରିବା ଏବଂ ସେବନ କରିବା ଉଚିତ।
ନବରାତ୍ରିରେ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଦ୍ୱାରା ପାଚନ କ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହୁଏ। ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଖାଦ୍ୟ ହାଲୁକା ଏବଂ ପବିତ୍ର, ଏହାକୁ ସନ୍ତୁଳିତ ରଖେ। ଉପବାସ ଶରୀରକୁ ବିଷମୁକ୍ତ କରେ ଏବଂ ଅନ୍ତନଳୀକୁ ସଫା କରେ, ଅନ୍ତନଳୀର ଆସ୍ତରଣକୁ ମଜବୁତ କରେ।
ଶରୀରର ଶକ୍ତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେତୁ, ବ୍ୟକ୍ତିର ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ପାଏ। ତେଣୁ, ଯିଏ ଏହି ନଅ ଦିନ ଉପବାସ ରଖେ ଏବଂ ସାତ୍ୱିକ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରେ, ତାଙ୍କର ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ନବରାତ୍ରି ସମୟରେ ସାତ୍ୱିକ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ପାଚନ ତନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଆରାମ ଅନୁଭବ କରେ। ପ୍ରକୃତରେ, ସାତ୍ୱିକ ଖାଦ୍ୟ ହାଲୁକା ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ପବିତ୍ର ଏବଂ ସନ୍ତୁଳିତ ରହିଥାଏ। ଉପବାସ ଶରୀରକୁ ବିଷମୁକ୍ତ କରିଥାଏ ଏବଂ ଅନ୍ତନଳୀକୁ ସଫା କରିଥାଏ। ଏହା ଅନ୍ତନଳୀକୁ ମଜବୁତ କରିଥାଏ। ନବରାତ୍ରିର ନଅ ଦିନରେ ହୋମ , ପୂଜାପାଠ ଓ ଧାର୍ମିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ପରିବେଶରେ ପବିତ୍ରତା ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ନିୟମିତ ପ୍ରାର୍ଥନା, ଧ୍ୟାନ ଓ ସଂଯମ ମନକୁ ପବିତ୍ର କରିଥାଏ ।
ଋଷିମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଠିକତାର ସହିତ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ରାତିର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ବୁଝିବା ଏବଂ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ବୈଦିକ ଯୁଗରେ, ଦେବୀମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦବୀରେ ଥିଲେ। “ଦେବୀ” ଶବ୍ଦର ପ୍ରଥମ ଲିଖିତ ବ୍ୟବହାର ଋଗ୍ବେଦରେ ଦେଖାଯାଏ। ଏହାର ଅର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ମହାନ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ, ଦିବ୍ୟ, ଆଲୋକିତ, ଇତ୍ୟାଦି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଦେବୀମାନେ ମୂଳତଃ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ମାତୃରୂପ।
ନବରାତ୍ରି କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ଉତ୍ସବ ନୁହେଁ; ଏହା ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧି, ଆତ୍ମସଂଯମ ଓ ଆତ୍ମବିକାଶର ଏକ ଅବସର। ଏହି ନଅ ଦିନ ମନୁଷ୍ୟକୁ ନିଜର ଦୁର୍ବଳତାକୁ ଚିହ୍ନିବା, ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଏବଂ ଜୀବନରେ ସକାରାତ୍ମକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାର ପ୍ରେରଣା ଦିଏ।
ମାନସ କୁମାର କର
କୋତାଙ୍ଗ, କୋଣାର୍କ
7381382210
